Adfywio Glannau Porthcawl: Dyfodol newydd disglair i dafarn y Buccaneer
Dydd Gwener 02 Hydref 2026
- Mae tafarn y ‘Buccaneer’, lleoliad hanesyddol glan môr ym Mhorthcawl, wedi’i hachub rhag cael ei dymchwel.
- Dros gyfnod o bron 100 mlynedd, mae'r adeilad wedi gwasanaethu fel caffi, parlwr hufen iâ, clwb nos a bar.
- Bellach, mae Adfywio Glannau Porthcawl yn adfer y lleoliad o'r 1930au fel y gall y cyhoedd ei ddefnyddio unwaith eto.
- Bydd y trawsnewidiad a arweinir gan dreftadaeth yn adfer ac yn ailsefydlu'r adeilad fel tirnod lleol eiconig.
- Daw'r cyhoeddiad wrth i waith dymchwel arall gychwyn i glirio'r ffordd ar gyfer adfywio pellach.
Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr wedi cyhoeddi y bydd adeilad eiconig ac adnabyddus ym Mhorthcawl, sydd â hanes can mlynedd, yn cael bywyd newydd.
Roedd disgwyl y byddai tafarn y Buccaneer, y mae ganddi olygfeydd arfordirol trawiadol o'r gornel lle mae Mackworth Road yn ymuno â'r glan môr yn Sandy Bae, yn cael ei dymchwel, a bod datblygiad newydd yn cael ei godi yn ei lle, ar ôl i'w pherchennog blaenorol wneud cais am ganiatâd cynllunio i ddymchwel yr adeilad.
Yn hytrach, mae cynlluniau'n symud ymlaen i adfer nodweddion pensaernïol gwreiddiol yr adeilad o'r 1930au yn ofalus, ac i gael gwared ar ychwanegiadau modern anghydnaws er mwyn adfer ei ddyluniad arddull 'llong fawr' a manteisio ar ei olygfeydd godidog o'r traeth a'r môr.
Mae syniadau ar sut y gellid defnyddio tafarn y Buccaneer wedi'i hadnewyddu yn y dyfodol yn dal i fod yn y camau cynnar, ond mae'r awgrymiadau cychwynnol yn cynnwys cyfleoedd i sefydlu bwyty neu gaffi newydd yn ogystal â lle i siopau a chiosgau ffres i fanteisio i’r eithaf ar ei lleoliad glan môr.
Defnyddiwyd yr adeilad yn wreiddiol y 1930au fel y Continental Café, cyn dod yn barlwr hufen iâ Sidoli ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf. Parhaodd hyn hyd at ganol y 1950au pan gafodd ei drawsnewid yn lleoliad
cerddoriaeth fyw nodedig o'r enw’r Rising Sun a oedd yn cynnwys clwb nos poblogaidd ar y llawr uchaf, y Pagoda Rooms.
Goroesodd yr adeilad yn y ffurf hon a chwaraeodd ran bwysig fel canolfan ieuenctid a diwylliant cerddoriaeth hyd at ddiwedd y 1970au pan gafodd ei ailenwi'n The Buccaneer a'i ail-lansio, y tro hwn fel bar lleol poblogaidd. Ar ôl ei ddisgrifio fel 'calon y gymuned', caeodd yr adeilad yn gyfan gwbl yn 2024 ar ôl i'w gyn-berchennog ofyn am ganiatâd i'w ddymchwel i wneud lle ar gyfer datblygiad newydd.
Yna, prynwyd yr adeilad gan Lywodraeth Cymru er mwyn i'r safle gael ei ddefnyddio o fewn cynlluniau adfywio’r glannau a luniwyd gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr.
Mae gan y Buccaneer gysylltiad hir a lliwgar â Phorthcawl, ac rydym am i hynny barhau gyda'r lleoliad unwaith eto yn dod yn dirnod glan môr eiconig ac yn rhan amlwg o'n cynlluniau i adfywio ardal y glannau. Mae'r ffordd y mae'r Cyngor a Llywodraeth Cymru am adfer y Buccaneer fel y gall y cyhoedd ei ddefnyddio unwaith eto fel ased treftadaeth o ansawdd uchel, yn cynnig blas ar sut rydym yn mynd i'r afael ag adfywio glannau’n gyffredinol. Boed yn dai ac yn seilwaith neu gyfleusterau hamdden a chymunedol, rydym yn bwriadu darparu'r safonau ansawdd uchaf ar bob lefel. Mae cadw ac adfer yr adeilad hwn i'w anterth gynt yn gam cadarnhaol i Borthcawl, ac rwy'n edrych ymlaen at weld sut y bydd y Buccaneer yn cael ei ddefnyddio ar ei newydd wedd.
Fel rhan o'r adfywio parhaus, bydd gwaith dymchwel a ohiriwyd o ddechrau'r flwyddyn i osgoi achosi anghyfleustra yn ystod tymor yr haf hefyd yn ailddechrau. Bydd hyn yn canolbwyntio'n bennaf ar yr hen ffair a safle’r Beachcomber, a bydd yn cynnwys cael gwared ar hen adeilad Wimpy, a fydd yn sicrhau bod gan dafarn y Buccaneer wedi’i hadfywio olygfeydd agored o'r traeth a'r môr.
Wrth i’r gwaith dymchwel hwn fynd rhagddo, bydd pob ymdrech yn cael ei wneud i leihau anghyfleustra, cadw'r ardal ar agor, a sicrhau bod cerddwyr, beicwyr, defnyddwyr cadeiriau olwyn, rhieni â chadeiriau gwthio a mwy yn gallu parhau i ddefnyddio a mwynhau'r glan môr.
Mae cynlluniau hefyd ar waith i ddarparu cyfleusterau hamdden amrywiol dros dro ar y glannau, yn amrywio o gyrtiau padel a golff gwallgof i ysgolion ioga a syrffio glan môr, ac i sicrhau eu bod ar gael wrth i’r gwaith adfywio fod ar y gweill – cadwch lygad allan am ragor o newyddion am hyn yn fuan iawn.