Nifer y plant mewn gofal yn gostwng wrth i'r Cyngor wneud gwelliannau i'r gwasanaeth
Dydd Iau 04 Mehefin 2026
Mae Pwyllgor Rhianta Corfforaethol Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr wedi clywed sut mae nifer y plant mewn gofal yn gostwng oherwydd mwy o fuddsoddiad yn y gweithlu, llwythi achosion llai, ymyrraeth gynharach a chymorth i deuluoedd a mwy o bwyslais ar wella sefydlogrwydd amgylcheddau gofal.
Ym mis Mawrth 2026, cafodd 316 o blant a phobl ifanc eu dosbarthu’n rhai sydd wedi cael 'profiad o fod mewn gofal' o’i gymharu â'r uchafswm o 374 a gofnodwyd ym mis Ebrill 2024. Bu gostyngiad hefyd yn nifer y plant sy'n symud rhwng tri lleoliad gofal neu fwy, gan ostwng 14 y cant i 7.8 y cant.
Clywodd aelodau fod canlyniadau addysgol ar gyfer plant sydd â phrofiad o fod mewn gofal yn parhau i fod yn is na'u cyfoedion a bod dull mwy seiliedig ar drawma wedi cael ei ddatblygu oherwydd hyn, ynghyd â mwy o gymorth cydweithredol.
Mae hyn wedi'i ymgorffori mewn Strategaeth Dull Diogel o Leihau Nifer y Plant a Phobl Ifanc sydd â Phrofiad o fod mewn Gofal sydd wedi helpu'r Cyngor i wella effeithiolrwydd ei wasanaethau i bobl ifanc trwy alluogi teuluoedd i aros gyda'i gilydd neu i gael eu haduno'n ddiogel wrth leihau'r angen i blant fynd i ofal.
Clywodd y pwyllgor sut, fel rhan o'i waith, mae'r bwrdd wedi gweithio ar y cyd â Choleg Pen-y-bont ar Ogwr a Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru i ddatblygu ac ehangu cyfleoedd galwedigaethol a lles, tra bod protocol asesu ar y cyd newydd yn cefnogi'r rhai sy'n gadael gofal i sicrhau nad ydynt yn mynd yn ddigartref.
"Mae'r Bwrdd Rhianta Corfforaethol wedi'i ddylunio i chwyddo lleisiau pobl ifanc a sicrhau bod eu hawliau a'u hawliadau yn parhau i fod wrth wraidd proses gwneud penderfyniadau'r Cyngor. Mae'n seiliedig ar y gred y dylai pob plentyn a pherson ifanc yn ein gofal dderbyn yr un cyfleoedd, cymorth, sefydlogrwydd ac anogaeth ag y byddai unrhyw riant ei eisiau i'w blentyn eu hunain. "Ynghyd â'n partneriaid, rydyn ni'n dod at ein gilydd i ddal ein hunain yn atebol am fywydau a chanlyniadau rhai o'n pobl ifanc fwyaf agored i niwed. Mae llwyddiant yn y maes hwn yn gofyn am bartneriaethau gwirioneddol, cyfrifoldeb a rennir a phenderfyniad ar y cyd i wella bywydau. "Trwy ddigwyddiadau fel yr Uwchgynhadledd Profiad o fod mewn Gofal, rydym yn parhau i gryfhau llais plant a phobl ifanc, a sicrhau eu bod yn gallu cyfrannu at ddylunio a gwella ein gwasanaethau. "Mae ehangder y cyfranogiad a amlinellir yn yr adroddiad hwn yn dangos bod rhianta corfforaethol yn ymestyn ymhell y tu hwnt i wasanaethau cymdeithasol, ac yn dod yn gyfrifoldeb pawb."