Y Cyngor yn prynu Canolfan Siopa Y Rhiw mewn cytundeb sy'n addo ysgogi newid yn nyfodol canol tref Pen-y-bont ar Ogwr'
Dydd Llun 23 Mawrth 2026
• Cyngor Pen-y-bont ar Ogwr yn cyhoeddi cytundeb gwerth £5.37 miliwn i brynu Canolfan Siopa Y Rhiw
• Mae’r cytundeb yn golygu y gellir cyflawni buddsoddiad newydd gwerth miliynau o bunnoedd yng nghanol y dref
• Potensial ar gyfer marchnad newydd, cyfleusterau newydd, gwelliannau newydd i’r tir cyhoeddus a mwy
• Yn osgoi'r risg y bydd y ganolfan siopa gyfan yn cau oherwydd RAAC neu’n cael ei gwerthu mewn rhannau ar y tro
• Y Rhiw i barhau i weithredu fel canolfan siopa tra bod uwchgynllun adfywio yn cael ei ailystyried
• Mynd i’r afael â phroblemau strwythurol y ganolfan fel rhan o’r adfywio hirdymor
• Ymgynghorir â masnachwyr presennol ar y cynigion a byddant yn cael eu cefnogi gydag unrhyw ddatblygiadau yn y dyfodol
Disgwylir i dref farchnad hanesyddol Pen-y-bont ar Ogwr gael ei thrawsnewid yn dilyn cytundeb rhwng perchnogion preifat Canolfan Siopa Y Rhiw a Chyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr.
Mae'r cyngor wedi cadarnhau ei fod yn ailedrych ar ei uwchgynllun adfywio canol tref gan fod Creative Assets Global Ltd wedi datgloi cyfleoedd newydd cyffrous nad oeddent ar gael o'r blaen ar ôl prynu'r safle 2.27 erw.
Gyda'r potensial i sefydlu marchnad newydd, unedau manwerthu, cyfleusterau cymunedol a llety ychwanegol yng nghanol tref Pen-y-bont ar Ogwr, bydd cwmpas enfawr y prosiect yn gofyn i'r cyngor weithio'n agos ochr yn ochr â phartneriaid yn y sector cyhoeddus a phreifat er mwyn cyflawni gwaith adfywio ar raddfa fawr.
Mae'r cyngor hefyd wedi addo y bydd y Rhiw yn parhau i weithredu fel canolfan siopa tra bod y cynlluniau newydd yn cael eu datblygu, ac ymgynghorir â busnesau presennol ar gynigion gan gynnig cefnogaeth lawn iddynt drwy unrhyw ddatblygiadau yn y dyfodol.
Mae'r pryniant wedi'i ariannu gan ddefnyddio £2.45 miliwn o gronfa Trawsnewid Trefi Llywodraeth Cymru, £1.8 miliwn o gyllideb refeniw'r cyngor, ac ychydig dros £1 miliwn o raglen gyfalaf y cyngor.
"Mae gan y cytundeb hwn y potensial i ysgogi newid yn nyfodol canol tref Pen-y-bont ar Ogwr, ac rwy'n ddiolchgar i Lywodraeth Cymru am helpu i ariannu'r gwaith o brynu Canolfan Siopa Y Rhiw. "Mae'r Rhiw wedi bod yn rhan bwysig o ganol y dref ers dros 50 mlynedd, ond roedd ei ddyfodol yn ansicr ar ôl canfod RAAC o fewn isadeiledd yr adeilad – problem a orfododd i’r neuadd farchnad dan do gau am resymau diogelwch yn 2023 ac a adawodd y Rhiw yn wynebu'r posibilrwydd hirdymor o atgyweiriadau drud a fyddai’n tarfu ar weithrediadau’r adeilad. "Gallaf ddatgelu bod y cyngor wedi bod yn gweithio y tu ôl i'r llenni i drafod ffordd ymlaen, ac mae'r ymdrechion hyn wedi arwain at brynu'r safle cyfan. O ganlyniad, gall y cyngor nawr amddiffyn Canolfan Siopa Y Rhiw rhag cael ei gwerthu i ddatblygwyr, rheoli unrhyw achosion pellach lle gallai RAAC gael effaith, a rheoli sut y bydd y safle yn cael ei ddefnyddio er budd cyffredinol masnachwyr a thrigolion."
"Fel cyfle pwysig i 'fuddsoddi i arbed', mae cynlluniau'r cyngor ar gyfer prynu Canolfan Siopa Y Rhiw wedi denu cefnogaeth drawsbleidiol gan aelodau. Rydym i gyd yn ymwybodol bod yr adeilad yn agosáu at ddiwedd ei oes economaidd, ac nid oes yr un ohonom yn barod i wylio'r strwythur yn dirywio i’r graddau a allai effeithio ar weddill y dref yn y pen draw. "Ar hyn o bryd mae canol tref Pen-y-bont ar Ogwr yn elwa ar nifer o ddatblygiadau proffil uchel sy'n amrywio o gampws newydd ar gyfer Coleg Pen-y-bont ar Ogwr yn Cheapside, tai newydd a phencadlys ar gyfer Cymoedd i’r Arfordir yn Dunraven Place, a'r Ganolfan Iechyd a Lles newydd sy'n paratoi i agor yn Sunnyside. "Gan fod ôl troed Canolfan Siopa Y Rhiw mor fawr, mae wedi agor nifer enfawr o gyfleoedd ychwanegol. Gan weithio'n agos ochr yn ochr â'n partneriaid, trigolion a busnesau lleol, mae'r cyngor yn bwriadu manteisio'n i'r eithaf ar hyn, ac i gyflawni newid effeithiol, hirdymor a fydd yn ategu prosiectau adfywio eraill sydd ar y gweill, ac yn y pen draw yn diogelu dyfodol canol tref Pen-y-bont ar Ogwr."
"Rwy'n falch iawn bod rhaglen Trawsnewid Trefi Llywodraeth Cymru wedi helpu Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr i sicrhau'r caffaeliad strategol pwysig hwn, a fydd yn datgloi cyfleoedd adfywio sylweddol i ganol tref Pen-y-bont ar Ogwr. "Mae'r caffaeliad hwn yn cynnig y potensial ar gyfer gwelliannau hirdymor go iawn yng nghanol y dref, a all ategu'r datblygiadau cyffrous eraill sydd eisoes ar y gweill. "Edrychaf ymlaen at weld y cynlluniau ailddatblygu hyn yn mynd rhagddynt, trwy bartneriaeth gref ar draws y sectorau cyhoeddus, preifat a'r trydydd sector i ddarparu'r adfywio trawsnewidiol sydd ei angen i roi bywyd newydd i ganol tref Pen-y-bont ar Ogwr a gwella'r profiad a'r cyfleoedd bob dydd i drigolion ac ymwelwyr."
