Bydd Cymru’n pleidleisio ddydd Iau 7 Mai 2026. Ewch i'n tudalen wybodaeth Etholiad y Senedd.
Gwaith atgyweirio ar bont afon yr A4061 ym Melin Ifan Ddu
Mae cynlluniau ar y gweill i ddisodli prif ddec pont afon yr A4061 ym Melin Ifan Ddu ar ôl i archwiliadau arferol gan beirianwyr ddatgelu problemau sylweddol a allai wneud y strwythur yn beryglus i yrwyr ei ddefnyddio yn y dyfodol, os na chaiff ei datrys yn gyflym.
Mae'r wybodaeth ganlynol yn esbonio mwy am yr hyn sydd wedi digwydd, beth mae'r cyngor yn ei wneud am y peth, a sut y byddwn yn sicrhau bod pont yr afon yn parhau i fod yn ddiogel i'w defnyddio am genedlaethau i ddod.
Bydd y dudalen hon yn cael ei diweddaru'n rheolaidd i'ch helpu i gael y wybodaeth ddiweddaraf.
Cwestiynau Cyffredin
Mae archwiliadau arferol ar bont afon yr A4061 ym Melin Ifan Ddu wedi datgelu problemau sylweddol gyda'r strwythur.
Mae craciau wedi'u canfod yn y prif ddec, ac mae angen atgyweiriadau pellach ar frys o dan y bont.
Mae perygl y gallai’r bont fethu os na fydd y cyngor yn mynd i’r afael â hyn yn gyflym, felly’r bwriad yw disodli'r prif ddec yn gyfan gwbl er mwyn sicrhau bod y bont yn parhau i fod yn ddiogel i'w defnyddio am genedlaethau i ddod.
Bydd hyn yn golygu buddsoddiad o £5m mewn seilwaith newydd.
Mae'r gwaith yn cael ei sbarduno gan ddiogelwch ac mae'n waith cynnal a chadw priffyrdd brys.
Heblaw am gael gwared ar y bont yn gyfan gwbl a gofyn i bobl ychwanegu milltiroedd ar eu teithiau trwy greu gwyriadau sylweddol drwy Rhondda Cynon Taf neu Gastell-nedd Port Talbot, mae peirianwyr wedi cynghori mai ailosod y prif ddec a sicrhau y gellir parhau i ddefnyddio'r bont a'r A4061 ar eu ffurf bresennol yw'r unig opsiwn hyfyw.
Er mwyn lleihau'r llwyth ar y bont, cafodd traffig ei leihau i un lôn ym mis Mawrth 2025 a gosodwyd goleuadau traffig dros dro tra bod peirianwyr yn archwilio opsiynau ar gyfer datrysiad parhaol, tymor hwy.
Gan mai hwn yw'r prif lwybr i mewn ac allan o Gwm Ogwr (ac mae ganddo gysylltiadau â Rhondda Cynon Taf a Chastell-nedd Port Talbot), mae'r trefniadau dros dro wedi achosi tagfeydd traffig anochel ar ddwy ochr pont yr afon.
Er mwyn lliniaru hyn, mae'r cyngor yn monitro ac yn addasu'r goleuadau traffig dros dro yn gyson i weddu orau i lif traffig yn ystod adegau prysur ac adegau tawel.
Mae'r cyngor wedi gwneud cais llwyddiannus am £3.5m o gyllid trafnidiaeth ranbarthol Llywodraeth Cymru, a bydd yn sicrhau bod mynediad at gyllid ychwanegol i sicrhau bod y gwaith yn gallu mynd rhagddo cyn gynted â phosibl.
Bydd y costau'n cael eu cwblhau ar ôl yr ymarfer tendro.
Mae'r dec newydd wedi'i gynllunio ac mae'n cael ei adolygu yn dechnegol tra bod y cyngor yn paratoi proses dendro ar gyfer penodi contractwr i wneud y gwaith.
Oherwydd bod cyflenwadau nwy a dŵr hanfodol a cheblau telathrebu yn rhedeg o dan bont yr afon, mae angen codi pont cyfleustodau dros dro gerllaw.
Mae gwaith sylfaenol wedi digwydd i baratoi ar gyfer hyn, ac mae'r cyngor mewn cysylltiad â sefydliadau perthnasol i sicrhau nad oes unrhyw darfu ar bobl sy'n byw mewn cymunedau ledled Cwm Ogwr.
Mae'r cyngor hefyd mewn cysylltiad â Chyfoeth Naturiol Cymru i liniaru unrhyw effaith amgylcheddol bosibl o'r gwaith.
Ar hyn o bryd mae'r cyngor yn datblygu amserlen ar gyfer y gwaith.
Er na ellir cyflawni'r prosiect peirianneg cymhleth hwn heb achosi rhywfaint o anghyfleustra, gwneir pob ymdrech i amharu cyn lleied â phosibl, ac i gwblhau'r gwaith cyn gynted â phosibl.
Ar ôl gosod y dec newydd, blaenoriaeth y cyngor fydd sicrhau bod y traffig yn dychwelyd i normal a sicrhau bod gyrwyr yn gallu defnyddio'r bont newydd yn ddiogel i fynd i mewn neu adael Cwm Ogwr.
Bydd – bydd y cyngor yn cynnal rhaglen gyhoeddusrwydd lawn o amgylch y gwaith, wedi'i hanelu at breswylwyr, aelodau etholedig, cynghorau cymuned a busnesau lleol.
Bydd hyn yn cynnwys rhoi gwybod i gynghorau bwrdeistref sirol cyfagos fel y gallant roi'r wybodaeth ddiweddaraf i breswylwyr yn eu hardaloedd eu hunain a allai fod yn defnyddio’r A4061 ar hyd ffordd fynydd Bwlch.
Byddwn hefyd yn diweddaru'r dudalen hon yn rheolaidd pryd bynnag y bydd gwybodaeth newydd ar gael.