Grant Lleoedd Lleol ar gyfer Natur
Mae Cyngor Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr wedi derbyn £961,958.90 gan Lywodraeth Cymru drwy'r rhaglen Lleoedd Lleol ar gyfer Natur (LPfN), gan weithio mewn partneriaeth â Phartneriaeth Natur Leol (PNL) Pen-y-bont ar Ogwr.
Bydd y cyllid hwn yn cael ei ddefnyddio yn ystod 2025–27 i greu a gwella mannau gwyrdd mewn cymunedau trefol ac wrth drefi, yn enwedig ardaloedd sydd â mynediad cyfyngedig i natur.
Mae Lleoedd Lleol ar gyfer Natur yn rhaglen Llywodraeth Cymru sy'n cael ei rheoli gan CGGC, ac sy'n cefnogi PNLau ledled Cymru i greu, adfer a gwella mannau ar gyfer natur fel bod natur yn rhan o fywyd bob dydd i bawb.
Bydd y gwelliannau hyn yn:
- Dod â natur yn agosach at ble mae pobl yn byw, yn gweithio ac yn cael mynediad at wasanaethau
- Cefnogi bywyd gwyllt, fel adar a pheillwyr, a chysylltedd cynefinoedd
- Gwella iechyd, lles a mynediad at fannau awyr agored
- Creu lleoedd mwy diogel, mwy deniadol i gymunedau
Gwaith gwella
Caeau Aber (Y Planka)
Bydd ardal o'r safle hwn yn cael ei thrawsnewid yn wlyptir a choetir gwlyb, gyda blodau gwyllt brodorol, ardal wylio gyda seddi, a llwybrau hygyrch.
Bydd y prosiect yn gwella bioamrywiaeth, yn rheoli dŵr wyneb ac yn creu gofod natur croesawgar i'r gymuned leol. Sylwch nad yw'r cynigion hyn yn effeithio ar y cae chwarae.
Ystâd Heol Canola, Sarn
Wedi'i gyflwyno mewn partneriaeth â Cymoedd i’r Arfordir, ac yn amodol ar ymgynghoriad cymunedol, bydd y cynigion rhagarweiniol yn gweld y man gwyrdd ystâd hon yn dod yn ofod i natur a phobl.
Bydd y prosiect yn cynnwys perllan gymunedol ac ardal tyfu bwyd, gofod dysgu awyr agored, cynefin ar gyfer peillwyr, plannu synhwyraidd a gwell mynediad, gan helpu i leihau ymddygiad gwrthgymdeithasol a chreu ased cymunedol a rennir cadarnhaol i breswylwyr.
Coedwig Collwyn, Y Pîl
Wedi'i gyflwyno mewn partneriaeth â Chyngor Cymuned y Pîl, bydd y prosiect hwn yn mynd i'r afael ag erydiad glannau afon a phryderon diogelwch wrth greu lle i dreulio amser ym myd natur.
Bydd dehongli a gwaith celf yn dathlu hanes yr afon a bywyd gwyllt lleol, gan wella'r ardal i bobl a natur.
Tyfu Bwyd yn y Gymuned
Wedi'i gyflwyno mewn partneriaeth â Tanio a Phartneriaeth Bwyd Cynaliadwy Pen-y-bont ar Ogwr, bydd mannau tyfu bwyd newydd ar raddfa fach yn cael eu creu ledled y fwrdeistref.
Bydd y rhain yn cynnwys gwelyau uchel a seilwaith sylfaenol, cefnogi ffyrdd iach o fyw, datblygu sgiliau a pherchnogaeth leol.
Prosiect Perllan
Wedi'i gyflwyno gyda The Orchard Project, Ymddiriedolaeth Corfforaeth Cynffig, Parc Bryngarw, a gwirfoddolwyr lleol, bydd perllannau ffrwythau treftadaeth yn cael eu hadfer a'u creu mewn sawl safle, gan gynnwys dadansoddiad eDNA o fathau o ffrwythau anhysbys mewn perllannau presennol.
Bydd y perllannau hyn yn cefnogi bioamrywiaeth a pheillwyr wrth gynnig cyfleoedd ar gyfer cynaeafu cymunedol, hyfforddiant a gwirfoddoli.
Rhannwch eich syniadau a chymerwch ran!
Mae cyfranogiad cymunedol yn ganolog i'r rhaglen hon. Rydym yn gwahodd ysgolion, cynghorau cymuned a grwpiau lleol i rannu eu syniadau am natur yn eu hardal leol.
Byddwn yn gweithio gyda chymunedau i archwilio sut y gellid datblygu a chyflawni'r syniadau hyn fel rhan o'r rhaglen Lleoedd Lleol ar gyfer Natur ehangach, gan helpu i sicrhau bod mannau gwyrdd newydd a gwell yn adlewyrchu blaenoriaethau ac anghenion lleol.
Bydd preswylwyr hefyd yn cael eu gwahodd i gymryd rhan mewn plannu coed a blodau gwyllt, gofal a chynaeafu perllannau, gweithgareddau tyfu bwyd, a chyfleoedd hyfforddi a gwirfoddoli.
Os oes gennych syniad ar gyfer gwella natur lle rydych chi'n byw, neu os hoffech gymryd rhan, byddem wrth ein bodd yn clywed gennych.
Cyfeiriad ebost: biodiversity@bridgend.gov.uk
Gwaith blaenorol
Parc natur a hamdden yn cynnwys coed brodorol, llwyni a blodau gwyllt.
Bydd y cynllun hefyd yn cynnwys pyllau arafu a thwmpathau i wella draeniad y cae, gwella’r amodau ar gyfer hamdden ac atal llifogydd i'r ardaloedd cyfagos, a hefyd creu cynefin gwlybdir pwysig.
Bydd y safle hefyd yn elwa o waith ar lwybrau newydd i ganiatáu mynediad i'r safle ac o'i amgylch.
Bydd y parc yn elwa o goed brodorol, llwyni a blodau gwyllt, gan greu rhwystr o'r ffordd brysur a hefyd cynnal golygfeydd i mewn i'r ardal chwarae.
Mae’r cynllun hefyd yn cynnwys meinciau i roi lle tawel i ymwelwyr fwynhau byd natur a’r cyfleusterau chwarae, yn ogystal â choed ffrwythau, bocsys adar a gwesty trychfilod.
Sefydlwyd Sied Dynion Caerau ar gyfer dynion sydd angen cyfeillgarwch, cefnogaeth ac ymdeimlad o berthyn.
Mae'r grŵp yn rheoli darn o dir yng Nghaerau sydd ar hyn o bryd yn cynnig ychydig o werth hamdden neu ecolegol.
Drwy’r cynllun hwn, bydd y gofod yn cael ei drawsnewid yn ardd bywyd gwyllt ac ardal tyfu bwyd y gall y gymuned leol, ysgolion, grwpiau a phobl sy’n hoff iawn o fywyd gwyllt gael mynediad iddi.
Bydd y cynllun hefyd yn cynnwys pwll bach a chuddfan adar.
Cymdeithas Tai Cymoedd i’r Arfordir sy’n berchen ar y stad ac yn ei rheoli a bydd yn elwa o ofod tyfu cymunedol pwrpasol, coed brodorol ar hyd y brif ffordd, creu coetir newydd a gardd bywyd gwyllt.
Y gobaith yw y bydd y gwaith yma’n gwella ac yn creu coridorau hanfodol ac yn darparu cysylltedd rhwng cynefinoedd ar gyfer amrywiaeth o rywogaethau fel pryfed peillio, ystlumod a mamaliaid bychain, yn ogystal â gwella’r ardaloedd ar gyfer cymunedau lleol.